Rondleidingen

Rondleiding op papier

In 1929 werd begonnen met de bouw van de huidige kerk, omdat de waterstaatskerk aan de Zuidhaven te klein was geworden. De locatie was in eigendom van de kerk, namelijk een weiland in bruikleen door de boerderij van gasthuis St. Joseph. De solide fundering is met de hand gegraven. De degelijkheid van de onderbouw heeft zich bewezen tijdens de bombardementen en beschietingen in de rampdagen van oktober en november 1944. De bovenbouw is toen zwaar beschadigd maar de funderingen en vloer hebben stand gehouden en zelfs aan circa 3000 mensen een veilige schuilplaats bezorgd. In 1944 is de toren door de Duitsers opgeblazen.

De huidige toren (51,4 meter hoog) is door architect Bussink in vroegere stijl hersteld. Wel stonden stedenbouwkundigen erop dat de toren een ’uienmodel’ moest hebben, zoals die van de Nederlands-Hervormde kerk (42,8 meter hoog). In de toren hangen vier klokken met de namen Bartholomeus, Maria, Joseph en Wilhelmus. De laatste is genoemd naar pastoor Willem van Kessel (1928-1958), die de bouw van de kerk verwezenlijkte. De kerk is in grote trekken Neo-Romaans.

Oorspronkelijk had de kerk een vast plaatsenbestand van 1300. Tegenwoordig is dat aantal tot de helft gereduceerd. De muur- en gewelfschilderingen alsmede glas-in-lood ramen zijn gemaakt door Jos ten Horn. De beelden van H. Bartholomeus, St. Joseph, St. Aloysius en het H. Hart stammen allen uit de vroegere kerk. De beelden van H. Theresia en H. Gerardus zijn voor de nieuwe kerk aangeschaft.

kerk_rondleiding1. Het hoogaltaar is van prachtig rose gemêleerd marmer gemaakt. En werd door de kerkcollecte van Kerstmis 1930 in een keer bij elkaar gebracht. Deze collecte bracht 2400 guldens(= € 1089,-) op, een enorm bedrag voor die tijd. Het hoogaltaar is in 1942 beschadigd bij het neerkomen van een zware kettingbom in de Meeren. Door de hevige trilling zijn er enkele barsten ontstaan in de zware tafelplaat.Die later steeds verder zijn open gaan staan -dit proces is pas de laatste jaren tot stilstand gekomen.

2. Het opvallende altaarkruis met bijpassende zes kandelaars alsmede de altaardeurtjes van het hoogaltaar en H. Hart altaar, godslamparmatuur, ambo’s en amphora zijn in 1930 vervaardigd door edelsmederij Brom te Utrecht, meestal in het zogenaamde hamerslagsysteem. Later is ook de grote ciborie daar gemaakt.

3. De biechtstoelen, preekstoel en communiebank hebben het geweld van de oorlog grotendeels doorstaan.Helaas is de mooiste van de drie oorspronkelijke biechtstoelen
verloren gegaan. Dit gebeurde bij het opblazen van de toren.De biechtstoel stond op de plaats waar nu St. Antonius is neergezet.

4. De grote kroonluchters zijn met een stel andere antieke kandelaars overgekomen uit de oude kerk. Zij zijn destijds geschonken door Cornelis van Tetering en Ida van de Zwaluwe. Als dank voor deze schenking heeft het echtpaar tot recentelijk in perpetuum op de fundatielijst gestaan. Toch zijn ze nu in het “vergeetboek” terecht gekomen!
Het koperwerk is op vele plaatsen dun geworden doordat het vroeger werd schoongemaakt met een mengsel van zand en karnemelk, bij gebrek aan goede koperpoets.

5. De facade van het orgel was vroeger geheel en al prachtig schrijnwerk, gemaakt in het atelier Peeters te Antwerpen, waar ook de biechtstoelen zijn vervaardigd.
Enkele overblijfselen van de orgelfaçade zijn hersteld door Kemperman te Bergen op Zoom en hebben weer een plaats gekregen in de kerk, zie onder andere het Ceciliabeeld in het linkertrancept.

6. Na het Tweede Vaticaanse Concilie, toen de priester met het gezicht naar het volk kwam te staan, is het sanctuarium verder de kerk ingekomen.Dit gedeelte is in Muschel-kalksteen gemaakt op indicatie van architect Margry. Hij kreeg ook zijn zin bij het verwijderen van de beelden van het H. Hart van Jesus en het H. Hart van Maria. Deze stonden oorspronkelijk op de grote boog bij de ingang van het priesterkoor. Volgens Margry onderbraken die beelden te veel de “speed” van de boog.Het gevolg was dat ze jarenlang in de bergplaats van de sacristie hebben gestaan.
Later zijn deze beelden geschonken aan de heemkundekring ‘Willemvan Strijen’ en in eentonig bruin geschilderd. Helaas, want oorspronkelijk waren ze in mooie kleuren gepolychromeerd. In “bruikleen” zijn ze nu weer terug in de kerk en hebben daar weer een goede plaats gekregen.

7. Het Maria-altaar van fraai travertijn is een geschenk van de familie Voeten en Jo van Haren. Het H. Hart altaar is geschonken door de familie Adelmeyer uit Vught die pastoor van Kessel kende uit de tijd dat hij rector was in Vught.

De tekst van deze rondleiding is afkomstig van Cobie Schouwenaars.


Rondleiding door het Rondleidersgilde

Op zoek naar een interessante invulling voor uw familieweekend, het jaarlijkse uitje van uw club/vereniging? U bent jarig en wilt meer dan alleen bij elkaar komen? Of bent u geïnteresseerd in architectuur, kunst en cultuur?

Een bezoek aan de  Bartholomeuskerk in Zevenbergen kan precies zijn wat u zoekt!

De prachtige neo-romaanse Bartholomeuskerk is, samen met de Nederlands Hervormde Catharinakerk, hét monumentale middelpunt van Zevenbergen.
Het is een gebouw vol van symboliek en verhalen. Een bijzonder gebouw dat de moeite waard is om eens nader mee kennis te maken.

De leden  van het Rondleidersgilde van de Bartholomeuskerk zijn beschikbaar om u enthousiast te vertellen over bijzonderheden van de Zevenbergse  parochiekerk. Zij staan garant voor een boeiende rondleiding.

Welke mogelijkheden zijn er?

  1. Rondleiding door de Bartholomeuskerk met een van onze gidsen
    Onze ervaren rondleiders verzorgen een rondleiding op maat. Zij vertellen u over het gebouw en voorwerpen. U krijgt grondige informatie over alles wat in het kerkinterieur te zien is.
  1. De Bartholomeuskerk Backstage
    Rondleiding door ruimtes van de Bartholomeuskerk die doorgaans niet voor het publiek toegankelijk zijn: o.a. de sacristie, bezoek aan de kerkschatten in de kluis, bezoek aan de koorzolder met het befaamde kerkorgel,  en de  ruimte onder de kerk, waar in de WO2  2700 Zevenbergenaren zich schuil hielden tijdens de bombardementen op hun woonplaats. Een ware belevenis.
  1. Tijdens de open monumentendagen jaarlijks in september naast (gratis) rondleidingen ook:
    a) Papieren rondleiding: aan de hand van een informatieboekje maakt u zelf een rondgang door de kerk. Er is altijd een gids aanwezig om uw eventuele vragen te beantwoorden.
    b) Speurtocht voor gezinnen en jongeren.

ALGEMEEN:
– Tijdsduur: afhankelijk van gemaakte keuze; tijdsindicatie: ca één uur
– Kosten voor 1 en 2: 20 euro per rondleider; maximaal 10 personen per rondleider                                                                                                                     

Contactpersoon: Voor informatie over een rondleiding door de kerk belt u met het secretariaat 0168- 323567 (dagelijks bereikbaar van 9.00 u. – 11.30 u.)     Mailadres: pkmidden@immanuel-parochie.eu                   

Ook de Heemkundekring van Zevenbergen biedt en groot aantal historische activiteiten aan. Voor meer informatie: www.heemkundezevenbergen.nl

Gerard Kips, contactpersoon, namens de leden van het Rondleidersgilde van de Bartholomeuskerk